بررسی علل بروز حاملگی خارج از رحم
در مطلب امروز از سایت دکتر فرشته دانشمند متخصص زنان اصفهان قصد داریم به بررسی علل بروز حاملگی خارج از رحم بپردازیم. با ما همراه باشید.
معمولاً، حاملگی خارج از رحمی به این دلیل اتفاق می‌افتد که تخمک بارور شده قادر به حرکت سریع لوله فالوپ نیست. عفونت یا التهاب در لوله می‌تواند باعث مسدود شدن جزئی یا کامل آن شود. این معمولاً به دلیل بیماری التهابی لگن (PID) ایجاد می‌شود.
یکی دیگر از دلایل رایج مسدود شدن لوله‌ها، آندومتریوز (Endometriosis)است. این زمانی است که سلول‌های پوشش داخلی رحم در خارج از رحم رشد می‌کنند. سلول‌ها می‌توانند در داخل لوله فالوپ رشد کنند و باعث انسداد شوند. بافت اسکار ناشی از جراحی قبلی شکم یا جراحی لوله فالوپ نیز می‌تواند لوله را مسدود کند.
عوامل خطر حاملگی خارج از رحم کدام اند؟
در اینجا 10 عامل خطر احتمالی برای بارداری خارج از رحم آورده شده است.
1- سن
این نوع حاملگی ممکن است در هر زنی در هر سنی که در حال تخمک گذاری است و با شریک مرد خود از نظر جنسی فعال است رخ دهد. بیشترین احتمال حاملگی خارج از رحم در زنان 35 تا 44 ساله رخ می‌دهد.
2- سابقه
بزرگ‌ترین عامل خطر برای این نوع حاملگی، سابقه قبلی حاملگی خارج از رحم است.
3- ناهنجاری‌های لوله فالوپ
هر گونه اختلال در ساختار طبیعی لوله‌های فالوپ می‌تواند یک عامل خطر برای حاملگی لوله‌ای یا حاملگی خارج رحمی در نقاط دیگر باشد.
4- جراحی‌های قبلی زنان
جراحی قبلی روی لوله‌های فالوپ مانند: عقیم‌سازی لوله‌ها یا عمل‌های بازسازی می‌تواند منجر به زخم و اختلال در آناتومی طبیعی لوله‌ها شود و خطر این نوع حاملگی را افزایش دهد.
5- عفونت‌ها
عفونت در لگن (بیماری التهابی لگن) (Inflammatory pelvic disease) یکی دیگر از عوامل خطر حاملگی خارج از رحم است. عفونت‌های لگن معمولاً توسط ارگانیسم‌های مقاربتی مانند: کلامیدیا یا باکتری‌هایی که باعث سوزاک می‌شوند، ایجاد شوند. با این‌حال، باکتری‌های غیر‌مقاربتی نیز می‌توانند باعث عفونت لگن شوند و خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش دهند. این عفونت با آسیب رساندن یا انسداد لوله‌های فالوپ باعث حاملگی خارج رحمی می‌شود.
به‌طور معمول، پوشش داخلی لوله‌های فالوپ با برآمدگی‌های کوچک مو مانندی به نام مژک پوشیده شده است. این مژک‌ها برای انتقال هموار تخمک از تخمدان از طریق لوله فالوپ و به داخل رحم مهم هستند. اگر این مژک‌ها در اثر عفونت آسیب ببینند، حمل و نقل تخمک مختل می‌شود. تخمک بارور شده می‌تواند بدون رسیدن به رحم در لوله فالوپ مستقر شود و در نتیجه به یک حاملگی خارج از رحم تبدیل شود. به همین ترتیب، اسکار ناشی از عفونت و انسداد جزئی لوله‌های فالوپ نیز می‌تواند از رسیدن تخمک به رحم جلوگیری کند.
6- چند شریک جنسی
از آن‌جایی که داشتن چند شریک جنسی خطر عفونت لگنی را در زنان افزایش می‌دهد، شرکای جنسی متعدد نیز با افزایش خطر این نوع حاملگی همراه هستند.
7- شرایط زنان و زایمان
مانند: عفونت‌های لگن، شرایطی مانند: آندومتریوز، تومورهای فیبروئید یا بافت اسکار لگن (چسبندگی لگن)، می‌توانند لوله‌های فالوپ را باریک کرده و حمل و نقل تخمک را مختل کنند و در نتیجه احتمال این نوع حاملگی را افزایش دهند.
8- استفاده از IUD
تقریباً نیمی از بارداری‌های زنانی که از دستگاه‌های داخل رحمی (IUD) استفاده می‌کنند، خارج از رحم قرار می‌گیرند. با این‌حال، تعداد کل زنان باردار با استفاده از IUD بسیار کم است. بنابراین، تعداد کلی حاملگی‌های خارج از رحم مربوط به IUD بسیار کم است.
9- استعمال دخانیات
سیگار کشیدن در حوالی زمان لقاح نیز با افزایش خطر این نوع حاملگی مرتبط است. به این معنی که خطر بستگی به عادات هر زن دارد و با تعداد سیگارهای مصرفی افزایش می‌یابد.
10- ناباروری
سابقه ناباروری برای دو سال یا بیشتر نیز با افزایش خطر این نوع حاملگی همراه است.
علل دیگر: عفونت، ناهنجاری‌های مادرزادی یا تومورهای لوله‌های فالوپ می‌تواند خطر حاملگی خارج از رحم را در زنان افزایش دهد.
عوارض احتمالی حاملگی خارج از رحم چیست؟
بارداری اغلب پس از چند روز از بین می رود. حدود نیمی از حاملگی های خارج رحمی احتمالاً به این شکل پایان می‌یابد. شما ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید و ممکن است هرگز متوجه بارداری خود نشده باشید. گاهی اوقات درد خفیف و مقداری خونریزی واژینال شبیه سقط جنین وجود دارد. اگر این اتفاق بیفتد دیگر نیازی به انجام کار دیگری نیست. بارداری ممکن است برای مدتی در لوله باریک فالوپ رشد کند. این می‌تواند لوله را کشیده و علائم ایجاد کند. این زمانی است که معمولاً حاملگی خارج از رحم تشخیص داده می شود. لوله باریک فالوپ فقط می‌تواند کمی کشیده شود. اگر حاملگی بیشتر رشد کند، معمولاً لوله فالوپ شکافته می‌شود (پارگی). این می‌تواند باعث خونریزی داخلی و درد شدید شود. این یک اورژانس پزشکی است.
| دکتر فرشته دانشمند متخصص زنان اصفهان را در اینستاگرام دنبال کنید |
نحوه تشخیص حاملگی پوچ
روش های تشخیص حاملگی پوچ عبارت اند از:
1- معاینه
اولین قدم در تشخیص، مصاحبه و معاینه توسط پزشک است.
2- انجام تست بارداری
گام دوم، گرفتن تست بارداری کیفی (مثبت یا منفی برای بارداری) یا کمی (اندازه‌گیری سطح هورمون) است. گاهی اوقات، پزشک ممکن است یک توده حساس را در طول معاینه لگن احساس کند. اگر مشکوک به این نوع حاملگی باشد، ترکیبی از آزمایشات بارداری هورمون خون و سونوگرافی لگن معمولاً می‌تواند به تشخیص کمک کند. تست‌های بارداری برای تشخیص هورمون‌های خاص طراحی شده‌اند. زیرواحد بتا سطوح خونی گنادوتروپین جفتی انسان (بتا HCG) نیز در تشخیص حاملگی خارج از رحم استفاده می‌شود. سطح بتا HCG به طور معمول در دوران بارداری افزایش می‌یابد. الگوی غیر‌طبیعی در افزایش این هورمون می‌تواند سرنخی برای وجود حاملگی خارج از رحم باشد.
3- سونوگرافی ترانس واژینال
(Transvaginal ultrasound) مفیدترین آزمایش برای تجسم حاملگی خارج از رحم است. در این آزمایش یک پروب اولتراسوند وارد واژن می‌شود و تصاویر لگن روی مانیتور قابل مشاهده است. سونوگرافی ترانس واژینال می‌تواند کیسه حاملگی را در حاملگی طبیعی (داخل رحمی) یا حاملگی خارج رحمی نشان دهد، اما اغلب یافته‌ها قطعی نیستند. به جای یک کیسه حاملگی حاوی یک جنین قابل مشاهده، معاینه ممکن است به سادگی توده‌ای را در ناحیه لوله‌های فالوپ یا جاهای دیگر نشان دهد که حاکی از این نوع حاملگی است، اما برای آن قطعی نیست. سونوگرافی همچنین می‌تواند عدم وجود بارداری در رحم را نشان دهد.
4- لاپاراسکوپی تشخیصی
(laparoscopy) در موارد نادر، ممکن است برای تایید تشخیص این نوع حاملگی، لاپاراسکوپی مورد نیاز باشد. در طول لاپاراسکوپی، ابزارهای مشاهده از طریق برش‌های کوچک در دیواره شکم وارد می‌شوند تا ساختارهای شکم و لگن را تجسم کنند و در نتیجه محل حاملگی خارج از رحم را آشکار کنند.
دکتر فرشته دانشمند در کلینیک 24 – متخصص زنان اصفهان در دکتر آف
