اکسی توسین ( هورمون عشق )

اندرفین ( هورمون خشنودی و برتری )

اپی نفرین ، نوراپی نفرین ( هورمون تهیج و بر انگیختن )

پرولاکتین ( هورمون مادری )

اکسی توسین از ابتدای بارداری در بدن تولید می شود و میزان آن در زمان زایمان به حد اکثر می رسد. مهمترین عمل آن در فرایند زایمان ایجاد انقباضات رحم ( درد زایمان ) است .

این هورمون در زمان بارداری با انقباضات مناسب رحم باعث حفظ محصولات بارداری می گردد و به تدریج در اواخر بارداری با ایجاد درد های زایمانی موجب خروج نوزاد و سپس خروج جفت می شود. ترشح این هورمون پس از زایمان از خونریزی جلوگیری می کند . این هورمون در هر زمان عمل خاصی را انجام می دهد اما بعضی مواقع تولید آن در بدن متوقف شده و باعث عدم پیشرفت زایمان ، عدم خروج به موقع جفت و یا خونریزی بعد از زایمان می گردد و مهمترین عامل کاهش تولید و ترشح این هورمون ترس است.

ارتباط سریع مادر و نوزاد به شکل تماس پوست با پوست و شیر خوردن موجب ترشح بیشتر این هورمون و ایجاد مهر مادری می گردد.

آدرنالین به هورمون جنگ و گریز معروف است.موقعی که فردی در وضعیت ترس و خطر قرار می گیرد ، برای فرار از خطر و پیدا کردن محل امن نیاز به فعالیت سریع اندامها دارد و به همین علت جریان خون به سمت دست و پا میرود. اگر مادر هنگام زایمان ترس و اضطراب داشته باشد ، جریان خون به اندامها می رود و خون کمتری به رحم و جنین می رسد. در این حالت احتمال اختلال در وضعیت جنبین وجود دارد و همچنین با افزایش فشار خون ، افزایش قند خون ، نگاه خیره ، پوست سرد و چسبناک و خشکی دهان است.

پس از زایمان به علت ترشح زیاد آدرنالین مادر احساس سرما و لرز می کند . در این موقع گرم کردن اتاق و استفاده از پتو می تواند در بهبودی موثر باشد.

ترشح آدرنالین در مرحله خروج کودک لازم است و موجب افزایش هوشیاری کودک می شود و در احساس غریزه مادری نقش دارد . در واقع گذر از عالم رحم به عالم خشکی را برای کودک پسندیده تر می کند . در واقع نوزاد برای اولین برخورد با مادر آماده می شود.

اندروفین هورمون ضد درد طبیعی بدن است و به کاهش درد کمک می کند. از اوایل بارداری تولید می شود و در زمان زایمان به حداکثر میرسد این افزایش ترشح موجب می شود تا مادر هنگام زایمان درد کمتری را احساس کند و تحمل وی را نسبت به درد افزایش دهد . در واقع طراحی زیبای خلقت به گونه ای است که اگر طبیعت زایمان درد است ، ضد درد طبیعی هم در اختیار مادر قرار می گیرد . مصرف ضد درد ها و مخدر ها حین زایمان از ترشح این هورمون جلوگیری میکند.

اندروفین به همراه اکسی توسین موجب افزایش ارتباط مادر و نوزاد و احساس سرخوشی در مادر می شود همچنین اندروفین موجب فراموشی خاطرات حین زایمان می گردد به همین دلیل پذیرش بارداری بعدی را سبب می شود.

پرولاکتین مهمترین هورمون برای شیر دهی است. بلافاصله پس از زایمان با خروج جفت تولید آن افزایش میابد. تماس بدن نوزاد با مادر و مکیدن پستان مادر توسط نوزاد سبب تولید بیشتر می شود. ترشح پرولاکتین حین زایمان نه تنها باعث افزایشش استقامت مادر می شود بلکه شرایط را برای یک شیر دهی موفق اماده و فراهم می کند.

این هورمون به همراه اکسی توسین موجب ارامش مادر و برقراری ارتباط صمیمی با نوزاد می شود که رضایت مادر ، سلامت فیزیکی و روانی چهار هورمون فوق با هم سمفونی زیبایی را در بدن اجرا می کنند.هماهنگی سیستم عصبی و هورمونی در بدن همه پستانداران وجود دارد و به عنوان مرکز عاطفی مغز شناخته شده است که در قسمت میانی مغز قرار دارد.