سرطان دهانه رحم دومین سرطان بدخیم شایع در زنان است که منجر به مرگ و میر میشود. تغییرات پیش سرطانی و مراحل اولیه سرطان دهانه رحم علامت مشخصی ندارند و تنها در مراحل پیشرفته با درد شدید همراهند.

زنان در صورت داشتن علائم زیر باید به پزشک مراجه کنند:
1- تکرر ادرار
2- درد در ناحیه لگن که وابسته به سیکل عادت ماهیانه نباشد
3- خونریزی در فاصله بین دو قاعدگی
4- درد در هنگام ادرار کردن
5- خونریزی بعد از نزدیکی
6- وجود ترشحات زیاد و غیر طبیعی که ممکن است رقیق یا غلیظ بوده و با بوی تعفن همراه است
7- خونریزی پس از یائسگی

در دهه 1920 میلادی یک پزشک برجسته یونانی به نام گئورگیوس پاپا نیکولائو به این کشف بزرگ رسید که می توان تغییرات پیش سرطانی و سرطانی سلول های پوششی دهانه رحم را تشخیص داد.

این تست از همان زمان به تست پاپ اسمیر معروف شده است و هم اکنون در تمام دنیا مورد استفاده قرار می گیرد. در پی این کشف میزان مرگ و میر ناشی از سرطان دهانه رحم در زنان به میزان چشمگیری (بیش از 70%) کاهش یافته است.
درحال حاضر سالیانه 3-2 میلیون مورد از این نوع سرطان  از سراسر نیا گزارش می شود که 50% این سرطان ها در زنانی رخ میدهد که هیچ گاه در طول عمر خود تست پاپ اسمیر انجام نداده اند، 20-10% این موارد نیز در زنانی مشاهده شده است که در پنج سال آخر منتهی به بروز سرطان تست پاپ اسمیر انجام نداده اند و 25% موارد هم در زنانی دیده شده که تستی با نتیجه غیر طبیعی داشته اند اما پیگیری مناسبی در مورد آنها انجام نشده است .
در این تست سلولهای دهانه رحم با استفاده از یک سواب یا برس مخصوص برداشته شده و روی لام منتقل شده و پس از رنگ آمیزی زیر میکروسکوپ بررسی می شوند .
نتیجه غیر طبیعی تست پاپ اسمیر لزوماً به معنی مشکل جدی و سرطان نیست در اکثر موارد تغییرات سلولی در اثر التهاب یا عفونت دهانه رحم یا واژن اتفاق می افتد و به راحتی قابل درمان هستند. 3 سال بعد از اولین تماس جنسی تست پاپ اسمیر باید انجام شود و بعد از آن به صورت منظم سالی یک بار تا سنین 60-55 سال ادامه یابد و از سن 60 سالگی به بعد چنانچه نتایج تستهای پیشین منفی بود متوقف گردد.
فاکتورهای مؤثر در سرطان دهانه رحم عبارتند از: شروع فعالیت جنسی از سنین پایین، کاهش توانایی سیستم ایمنی، ابتلا به ایدز، استعمال دخانیات و عدم انجام تست پاپ اسمیر به صورت روتین. تا اواسط دهه 90 تنها از روش سنتی و مرسوم برای انجام تست پاپ اسمیر استفاده میشد.
در این روش سلولهای برداشته شده از مجاری واژن و دهانه رحم توسط وسایل نمونه برداری به یک اسلاید شیشه ای منتقل میگردید اما حدود 80% سلولها بر روی وسایل نمونه برداری باقی مانده و به ناچار دور ریخته میشد. از اواسط دهه 90 روش جدید تین پرپ معرفی گردید.
در این روش تمام سلولهای برداشته شده به یک محلول نگه دارنده و سپس بر روی یک اسلاید شیشه ای منتقل می شود.
در هنگام انتقال سلول های دهانه رحم به اسلاید شیشه ای اولاً مواد مزاحم غیر تشخیصی مثل خون، سلول های التهابی و موکوس حذف می شوند و ثانیاً این سلول ها به صورت تک لایه به اسلاید منتقل می شوند. این دو باعث می شوند نتیجه قدرت و حساسیت تست پاپ افزایش می یابد.
قبل از انجام تست پاپ اسمیر باید از 72 ساعت پیش از انجام آزمایش از دوش واژینال (شستشوی داخل واژن با آب یا مواد ضد عفونی کننده) پرهیز کنید، از نمونه گیری در زمان قاعدگی اجتناب کنید (بهترین زمان انجام تست بین روزهای 10 الی 14 پس از قاعدگی است)، از 48 ساعت پیش از انجام آزمایش از تماس جنسی خودداری کنید، از استعمال کرم و دارو و یا تامپون در واژن خودداری کنید.
در صورت تشخیص به موقع مراحل پیش سرطانی و یا مراحل اولیه سرطان دهانه رحم، می توان با درمان های معمولی نظیر فریز کردن، بیوپسی و…بیمار را درمان کرد.