نکاتی در مورد مصرف لیتیوم در دوران بارداری

نکاتی در مورد مصرف لیتیوم در دوران بارداری

بررسی  مصرف لیتیوم در دوران بارداری

پزشکانی که مصرف لیتیوم را، برای زنان در سنین باروری تجویز می کنند، باید در مورد نیاز به پیشگیری موثر در طول درمان و خطرات احتمالی مصرف لیتیوم در دوران بارداری، اطلاعات کافی داشه باشند. مطالعات نشان داده اند که با مصرف لیتیوم در سه ماهه اول بارداری، خطر بروز ناهنجاری های مادرزادی عمده، افزایش می یابد.

بروز ناهنجاری قلبی، که به عنوان یک خطر جدی شناخته می شود، در صورت استفاده از لیتیوم در سه ماهه اول، در حدود 2 تا 2.5٪ در مقایسه با نرخ افرادی که لیتیوم مصرف نمی کنند، و حدود 1٪ است، بیشتر خواهد بود. لیتیوم، یک تثبیت کننده خلق و خو است که در درمان اختلال دوقطبی استفاده می شود. استفاده از لیتیوم در دوران بارداری، اخیراً توسط کمیته عوارض جانبی داروها (MARC) پس از انتشار اطلاعات جدید، مورد بررسی قرار گرفت.  به طور کلی، نتایج متناقض به دست آمده از مطالعات بالینی، و فقدان مطالعات با قدرت کافی برای توصیف مطمئن سطح خطر، منجر به عدم اطمینان در مورد اینکه آیا زنان مبتلا به اختلال دوقطبی باید لیتیوم را در دوران بارداری مصرف کنند یا خیر، شده است.

متخصصان کشور نیوزلند، اکیداً توصیه می کنند که مصرف لیتیوم قبل از بارداری برنامه ریزی شده، به دلیل خطر تراتوژنیسیته، به ویژه در سه ماهه اول بارداری، باید قطع شود. زنان مبتلا به اختلال دوقطبی، در دوران بارداری و پس از زایمان، در معرض خطر قابل توجه عود علائم خود، هستند. بنابراین، خطرات مصرف لیتیوم در دوران بارداری، باید با اثربخشی آن در کاهش عود علائم، سنجیده شود.

مطالعات اخیر در مورد مصرف لیتیوم در دوران بارداری

دو مطالعه اخیراً منتشر شده، خطر بروز ناهنجاری های مادرزادی قلبی را بررسی کردند. قرار گرفتن جنین در معرض لیتیوم در سه ماهه اول بارداری، قبلاً به عنوان یک خطر قابل توجه برای بروز ناهنجاری های مادرزادی قلبی در نظر گرفته شده بود. هر دو مطالعه، با هدف توضیح بیشتر این خطر، انجام شده بودند. خطر ناهنجاری های قلبی، بر اساس داده های ثبت تولد، از دهه 1970، کمتر از آنچه قبلاً تصور می شد، بود. این خطر، در هر دو مطالعه، حدود 2 تا 2.5 درصد برآورد شد. میزان پس زمینه ناهنجاری های مادرزادی قلبی حدود 1 درصد است(اما بسته به منبع داده می تواند متفاوت باشد). خطر ناهنجاری های مادرزادی مرتبط با مصرف لیتیوم در این مطالعات، هنوز بیشتر از آنچه برای داروهای ضد روان پریشی گزارش شده بود، می باشد.

نکاتی در مورد مصرف لیتیوم در دوران بارداری | متخصص زنان اصفهان

نحوه مصرف لیتیوم در دوران بارداری

در آوریل 2018، موسسه ملی بهداشت و مراقبت عالی (NICE) دستورالعمل های به روز شده ای را در مورد نیازهای مدیریت بالینی و خدمات مرتبط با سلامت روان، قبل و بعد از زایمان، در بریتانیا منتشر کرد. این دستورالعمل ها، شامل توصیه هایی در مورد استفاده از لیتیوم در طول سال های باروری و در دوران بارداری بود. به زنانی که قصد بارداری دارند، یا باردار هستند، لیتیوم ندهید، مگر اینکه مصرف داروهای ضد روان پریشی دیگر، موثر نبوده باشد. اگر داروهای ضد روان پریشی موثر نبوده و مصرف لیتیوم، به زنی که قصد بارداری یا باردار شدن دارد، پیشنهاد می شود، باید از موارد زیر، مطمئن شوید:

زن باید بداند که با مصرف لیتیوم در سه ماهه اول، خطر بروز ناهنجاری های قلب جنین وجود دارد، اما میزان خطر نامشخص است. زن باید بداند که سطح لیتیوم ممکن است در شیر مادر بالا بوده و خطر مسمومیت برای نوزاد را به همراه داشته باشد. همچنین، باید به این نکته توجه داشت که سطح لیتیوم بیشتر در طول بارداری و دوره پس از زایمان کنترل می شود.

نحوه قطع مصرف لیتیوم در بارداری

اگر خانمی که لیتیوم مصرف می ‌کند، باردار شود، اگر حالش خوب بود، می تواند مصرف دارو را به تدریج در طی 4 هفته قطع کند. به او توضیح دهید که:

قطع دارو ممکن است خطر ناهنجاری های قلب جنین را برطرف نکند. در صورت ابتلا به اختلال دوقطبی، خطر عود، به ویژه در دوره پس از زایمان، وجود دارد. اگر زنی که لیتیوم مصرف می کند، باردار شود و حالش خوب نبوده و یا در خطر عود علائم بیماری قرار بگیرد، موارد زیر را در نظر بگیرید:

تغییر تدریجی برنامه دارویی به مصرف یک آنتی سایکوتیک یا قطع کردن مصرف لیتیوم و شروع مجدد آن در سه ماهه دوم (اگر زن قصد شیردهی ندارد و علائم او نسبت به داروهای دیگر در گذشته بهتر به لیتیوم پاسخ داده است) یا ادامه مصرف لیتیوم در صورتی که در معرض خطر بالای عود علائم بوده و مصرف داروی دیگر، موثر نباشد، از جمله روش های مدیریت شرایط زن باردار، است.

در صورت مصرف لیتیوم  در دوران بارداری به این نکات دقت کنید:
  • مطمئن شوید که زن مایعات کافی را مصرف خواهد کرد.
  • طوری برنامه ریزی کنید که زن باردار، در بیمارستان زایمان کند.
  • سطح لیتیوم پلاسما را هر 4 هفته یکبار و سپس از هفته 36، هر هفته چک کنید.
  • دوز دارو تنظیم شود تا سطح لیتیوم پلاسما را در محدوده درمانی مناسب برای زنان، حفظ کنید.
  • مصرف لیتیوم را در حین زایمان قطع کرده و سطح لیتیوم پلاسما را 12 ساعت پس از آخرین دوز آن بررسی کنید.
  • هنگام شروع زایمان از نظارت تیم مامایی، از جمله بررسی سطح لیتیوم پلاسما و تعادل مایعات به دلیل خطر کم آبی و سمیت لیتیوم، مطمئن شوید.
اینستاگرام دکتر فرشته دانشمند متخصص زنان اصفهان

بیشتر بخوانید:

علل و دلایل بی حسی و گزگز در واژن

علائم قلیایی و اسیدی بودن واژن

درمان های طبیعی تعادل واژن قلیایی و اسیدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.