بررسی علت و علائم واریس بارداری
در مقاله امروز به مطالعه علت و علائم واریس بارداری خواهیم پرداخت. که از نظر علمی به تأیید دکتر فرشته دانشمند متخصص زنان اصفهان رسیده است. واریس تورم و اتساع غیرمعمول سیاهرگ ها است که ممکن است در نزدیکی سطح پوست ایجاد شود. علائم واریس بارداری به صورت رگ های آبی یا بنفش رنگ که بعضی اوقات ناهموار به نظر می رسند، می باشد.
رگ های واریسی عمدتا در پاها دیده می شوند، اما تقریباً در هر نقطه از نیمه تحتانی بدن (حتی مقعد یا ناحیه تناسلی) ظاهر می شوند. به طور مثال بواسیر همان رگ های واریسی در ناحیه مقعد است. واریس در دوران بارداری نسبتاً رایج است و بسیاری از خانم ها در ابتدای دوران بارداری دچار رگ های واریسی شده و یا متوجه شدید تر شدن واریس خود می شوند. هنگامی که این عروق زیر سطح پوست متورم می شوند، در ظاهر ممکن است بسیار نگران کننده به نظر برسند اما کاملاً بی ضرر و نسبتاً متداول هستند.
مطلب پیشنهادی برای مطالعه : بررسی علل و راه های پیشگیری نفخ در بارداری
علائم واریس بارداری:
علائم واریس بارداری معمولا در 10 تا 20 درصد زنان باردار ظاهر می شوند. علائم واریس بارداری با رگ های عنکبوتی که معمولاً کوچکتر و بدون برآمدگی هستند، متفاوت می باشند. رگ های عنکبوتی، رگ های خونی ریز و ظریفی در نزدیکی سطح پوست، به ویژه در مچ پا، پاها یا صورت هستند که اغلب به صورت الگوی تار عنکبوت ظاهر می شوند (شاخه شاخه با یک مرکز واحد و دارای شکل تابشی)، البته ممکن است گاهی اوقات شبیه شاخه های یک درخت یا خطوط نازک جدا از هم و بدون الگوی مشخص نیز به نظر برسند. این رگ ها نیز باعث ناراحتی نمی شوند و به طور معمول بعد از زایمان از بین می روند.
واریس ها عمدتا عارضه ای ندارند اما برای برخی زنان ممکن است رگ های واریسی ناراحتی خفیف یا ظاهری ناخوشایند ایجاد کنند، یا ممکن است باعث احساس سنگینی و درد در پاها شوند. از دیگر علائم واریس بارداری احساس خارش و یا سوزش در پوست اطراف رگ های واریسی است. علائم واریس بارداری در پایان روز، به خصوص در صورت ایستادن زیاد، شدیدتر می شوند.
بهتر است در مورد رگ های واریسی و علائم آن در بارداری نگران نباشید، چرا که این رگ ها پس از زایمان و استراحت کوچک شده و علائم نیز کاهش می یابند
علل واریس در بارداری
عوامل مختلفی علت واریس در بارداری می باشند که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:
- حجم خون در دوران بارداری برای حمایت از دو بدن (مادر و جنین) در حال افزایش است. در نتیجه فشار بیشتری روی رگ های خونی به خصوص رگ های پاها برای مقابله با نیروی جاذبه و برگرداندن خون اضافی به قلب، وارد می شود. به این فشار، افزایش وزن در بارداری و فشاری که رحم در حال رشد بر رگ های خونی لگن وارد می کند را نیز اضافه کنید. این مساله عمده ترین علت واریس در بارداری است.
- با بزرگ شدن رحم، فشار زیادی روی بزرگ سیاهرگ زیرین وارد می شود که باعث افزایش فشار در رگ های ساق پا می گردد.
- در دوران بارداری سطح هورمون پروژسترون بالا رفته و باعث شل شدن دیواره رگ های خونی می گردد،
- در نتیجه احتمال ابتلا به واریس در این دوران افزایش می یابد.
- داشتن سابقه خانوادگی ابتلا به واریس نیز، دیگر علت واریس در بارداری می باشد.
- واریس بارداری، با هر بار حاملگی بخصوص در صورتی که بارداری ها پی در پی باشند و همچنین با افزایش سن، شدیدتر می گردد.
- داشتن اضافه وزن، بارداری دوقلویی یا چندقلویی و ایستادن برای مدت طولانی نیز ممکن است احتمال ابتلا به واریس بارداری را افزایش دهند و از دیگر علت واریس در بارداری می باشند.
- همچنین لازم به ذکر است که واریس در زنان شایع تر از مردان است.
خبر خوب این است که رگ های واریسی بعد از زایمان بهبود می یابند، به ویژه اگر قبل از بارداری وجود نداشته باشند. در صورت عدم بهبود این رگ ها، می توان پس از زایمان برای گزینه های مختلف درمانی اقدام نمود.
زمان بروز رگ های واریسی
واریس بارداری ممکن است در هر زمان از دوران بارداری ایجاد گردد، اما معمولا با رشد رحم، بزرگتر و برجسته تر می شوند. بعد از زایمان، این برآمدگی های فروکش می کنند و احتمالاً مجدداً به حالت خود قبل از بارداری برمیگردند.
روش های درمان واریس در بارداری:
همان طور که پیش تر اشاره شد، همه زنان واریس در بارداری را تجربه نمی کنند، اما در صورت بروز مشکل، روش ها و نکات مختلفی جهت درمان واریس در بارداری و یا کنترل علائم آن وجود دارد که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم.
خون را در پای خود جریان دهید:
هر وقت ممکن بود پاهایتان را بالاتر از سطح بدن قرار دهید و هنگام نشستن پاهای تان را بالا بیاورید و روی صندلی یا میز بگذارید. هنگام ایستادن، یک پا را بالاتر قرار دهید و به طور متناوب جابجا کنید. هر چند وقت یکبار مچ پایتان را خم و راست کنید.
ورزش کنید:
ورزش برای پیشگیری و درمان واریس در بارداری اهمیت زیادی دارد، بنابراین هر روز پیاده روی کنید یا شکل دیگری از تمرینات سبک را برای افزایش گردش خون انجام دهید. تحقیقات نشان می دهد که حرکت در آب بسیار مفید است، بنابراین اگر می توانید به استخر بروید.
تنگ نپوشید:
از پوشیدن لباس هایی (از جمله لباس زیر) که سایز خوب و متناسبی ندارند و تنگ هستند، مخصوصاً در قسمت بالای پاها، کمربندها و جوراب های سفت و با کش های محکم اجتناب کنید و از کفش های تنگ و پاشنه بلند استفاده نکنید.
استفاده از شکم بند نیز می تواند کمک کننده باشد:
شکم بند بارداری می تواند فشار رو به پایین شکم را خنثی کرده و به رگ های پاها کمک کند تا فشار به سمت بالا را بهبود بخشند. در حال حاضر هیچ تحقیقی در مورد جوراب واریس به عنوان راه حلی برای درمان واریس در بارداری وجود ندارد، اما جوراب واریس می تواند تسکین دهنده موقتی باشد و پوشیدن آن، صبح و قبل از خروج از رختخواب، به جلوگیری از جمع شدن خون کمک می کند.
وزن خود را کنترل کنید:
افزایش وزن در دوران بارداری باید در حدی که پزشک تان توصیه می کند، باشد. وزن اضافی فقط باعث افزایش فشار بر سیستم گردش خون می شود.
به پهلوی چپ خود بخوابید:
این امر به جلوگیری از فشار بر رگ های خونی اصلی کمک کرده و گردش خون را تداوم می بخشد.
به خودتان فشار وارد نکنید:
بلند کردن اجسام سنگین یا زور زدن شدید روی توالت (هنگام یبوست) می تواند فشار موجود روی رگ ها را افزایش دهد (مانند ایجاد بواسیر که همان رگ های واریسی در مقعد است).
ویتامین مورد نیاز روزانه را دریافت کنید:
یک رژیم غذایی متعادل در بارداری، رگ ها را سالم نگه می دارد. اطمینان حاصل کنید که غذاهای حاوی ویتامین C که بدن شما برای تولید کلاژن و الاستین (بافت های همبند که رگ های خونی را ترمیم و نگهداری می کنند) را به میزان کافی مصرف می کنید.
| دکتر فرشته دانشمند را در اینستاگرام دنبال کنید |
جلوگیری از بروز واریس در دوران بارداری
برخی افراد بر این باورند که پوشیدن جوراب های واریس، ورزش و بالا نگه داشتن پاها می تواند از بروز واریس بارداری جلوگیری کند، اما در واقع روش مطمئنی برای جلوگیری از این عارضه بارداری وجود ندارد. با اینحال استفاده از بعضی راهکار ها و رعایت برخی نکات، ممکن است به کنترل واریس بارداری، پیشگیری از بروز بارداری یا به حداقل رساندن احتمال ابتلا به واریس کمک کنند.
- داشتن ورزش منظم؛
- حفظ وزن بدن در محدوده طبیعی در هر مرحله ار بارداری؛
- بالا نگه داشتن پاها در سطح قلب و یا بالاتر در هر زمان ممکن، قرار دادن پاها هنگام نشستن روی یک صندلی بلند یا جعبه استراحت، قرار دادن پاها بالاتر از سطح بدن در هنگام خواب با بالش، خودداری از نشستن روی پاها یا مچ پا، اجتناب از نشستن یا ایستادن طولانی مدت و داشتن استراحت های مکرر بعد از هر فعالیت؛
- استفاده از جوراب واریس (البته جوراب واریس باید طبق نظر پزشک تهیه شود زیرا جوراب واریس نامناسب ممکن است باعث شدید تر شدن واریس گردد)؛
- بررسی وضعیت عروقی توسط پزشک (صبح ها به دلیل اینکه بدن کم ترین میزان ورم را دارد، بهترین زمان برای انجام این کار می باشد)؛
- خوابیدن به سمت چپ بدن (هرچند که هنوز مدرکی برای اثبات این ادعا که خوابیدن به این روش از واریس جلوگیری می کند وجود ندارد، اما ممکن است پزشک گاهی این کار را توصیه کند).
مطالب پیشنهادی:
بررسی علت افزایش بزاق دهان در بارداری