اختلالات و ناهنجاریهای بند ناف – بخش نخست

اختلالات و ناهنجاریهای بند ناف – بخش نخست

بررسی اختلالات و ناهنجاریهای بند ناف

بند ناف طنابی است که از یک طرف به جنین و از طرف دیگر به جفت متصل بوده و راه ارتباطی میان مادر و جنین می باشد. اکسیژن و سایر مواد مورد نیاز برای تغذیه جنین توسط جفت از عروق مادر گرفته می شود و از طریق بند ناف به جنین منتقل می گردد. در ادامه این مقاله از سایت دکتر فرشته دانشمند متخصص زنان اصفهان به بررسی اختلالات و ناهنجاریهای بند ناف خواهیم پرداخت.

بند ناف دارای سه عروق خونی می باشد (دو شریان و یک ورید) که یک ورید وظیفه رساندن غذا و اکسیژن به جنین را بر عهده دارد و 2 شریان دیگر، مواد زائد را از جنین گرفته و به جفت می رسانند. تشکیل بند ناف معمولا از هفته چهارم آغاز شده و طول بند ناف تا پایان بارداری به 55 تا 60 سانتی‎متر می رسد. گاهی ممکن است اختلالاتی در بند ناف دیده شود که حتی خطر سقط جنین را به دنبال داشته باشد. این اختلالات می تواند در طول بند ناف، پیچ خوردگی بند ناف و یا نحوه اتصال بند ناف به جفت مشاهده گردد. در ادامه به شرح انواع ناهنجاری های بند ناف می پردازیم.

 اختلال در طول بند ناف:

طول بند ناف معمولا بین 40 الی 70 سانتیمتر است و به ندرت ممکن است طول بند ناف کمتر از ۳۲ یا بیشتر از ۱۰۰ سانتیمتر باشد. طول بند ناف اگر کوتاه تر از حد طبیعی باشد، با محدودیت رشد جنین، ناهنجاری های مادرزادی، دیسترس حین زایمان و افزایش احتمال سقط جنین همراه است.

مطلب پیشنهادی : بررسی سندرم آسپیراسیون مکونیوم (MAS)

بلند بودن بیش از حد طول بند ناف نیز ممکن است سبب بروز عارضه پرولاپس بند ناف (افتادگی بند ناف) شود. چنانچه بند ناف پیش از جنین و از طریق سرویکس (دهانه رحم) وارد واژن شود، به آن پرولاپس بند ناف می گویند. پرولاپس بند ناف در مواردی رخ می دهد که بند ناف جایی گیر کرده و یا عروق آن تحت فشار قرار گیرند.

زیاد بودن طول بند ناف به جز پرولاپس بند ناف، با عوارض دیگری مانند ایجاد ناهنجاری های جنین، عدم خونرسانی به جنین، اسیدی شدن خون و مرگ جنین همراه می باشد و یکی از وضعیت های اورژانس دوران بارداری و زایمان محسوب می گردد.

تشخیص عوامل و درمان انواع پرولاپس بند ناف | متخصص زنان اصفهان

 اختلال در پیچ خوردگی بند ناف:

عروق موجود در بند ناف، حالت مارپیچی دارند. این پیچ ها هم در جهت حرکت عقربه های ساعت و هم در خلاف جهت حرکت عقربه های ساعت وجود دارند. تعداد پیچ های بند ناف معمولا عدد مشخص می باشد. کم بودن تعداد پیچ های بند ناف با خطر سقط جنین و یا مرگ جنین همراه است. در حالیکه زیاد بودن تعداد پیچ ها با محدودیت رشد جنین و اسیدی شدن خون جنین در هنگام زایمان همراه می باشد. این اختلال معمولا در جنین هایی که مشکلات تریزومی (مثل سندرم داون) یا شریان منفرد نافی دارند، گزارش شده است.

اختلال در تعداد عروق بند ناف:

همانطور که پیش تر نیز گفته شد، بند ناف دو شریان و یک ورید دارد. یکی از شایع ترین اختلالات بند ناف، فقدان یکی از شریان های نافی است که به این عارضه اصطلاحا، شریان نافی منفرد گفته می شود.

در صورتی که علاوه بر عارضه شریان نافی منفرد، هیچ یافته خطرناک دیگری در بارداری وجود نداشته باشد. معمولا احتمال وجود ناهنجاری کروموزومی جنین مطرح نمی گردد. اما به صورت کلی، ناهنجاری های شایع جنینی (مثل ناهنجاری های قلبی عروقی یا ادراری تناسلی) اغلب با شریان نافی منفرد همراه هستند. در نتیجه توصیه می شود در صورت وجود عارضه شریان نافی منفرد، تست آمنیوسنتز برای بررسی خطر آنوپلوئیدی جنین انجام شود. در برخی مطالعات انجام شده، شریان نافی منفرد با محدودیت رشد جنین همراه بوده است.

یکی دیگر از ناهنجاری های عروقی بند ناف که چندان شایع نیست. شریان نافی جوش خورده با یک مجرای مشترک است. این عارضه ناشی از عدم جدایی دو شریان در جریان تکامل جنین می باشد. مجرای مشترک ممکن است در تمام طول بند ناف گسترش پیدا کند. اما در صورت ناقص بودن، معمولا در محل اتصال به جفت یافت می شود.

بند ناف چهار رگی نیز از دیگر اختلالات عروقی بند ناف می باشد. که در آن، بند ناف به جای 3 عروق خونی، 4 رگ دارد. شامل 2 ورید و 2 شریان. این اختلال بسیار نادر بوده و اهمیت آن هنوز مشخص نشده است.

اختلال در محل اتصال بند ناف:

بند ناف در حالت طبیعی به مرکز جفت متصل است، اما در مواردی ممکن است. به نواحی دیگر جفت بچسبد و از این نظز، دارای دسته بندی دیگری می باشد که عبارتند از:

اتصال حاشیه ای:

در این اتصال، بند ناف به حاشیه جفت می چسبد و جفت حاشیه ای یا جفت راکتی را به وجود می آورد. این مدل جفت ها در حاملگی های چند قلویی و به ویژه در بارداری های حاصل از روش های کمک باروری (مثل IVF) شایع تر است و ممکن است با نا هماهنگی وزنی قل ها همراه باشد.

| دکتر فرشته دانشمند را در اینستاگرام دنبال کنید

اتصال ولامنتوس:

نوع دیگری از این اختلالات، اتصال عروق بند ناف با مقداری فاصله از حاشیه جفت است. که در این حالت شاهد گسترش عروق بند ناف در پرده آمنیون هستیم. این عروق مستعد فشردگی و کاهش خونرسانی به جنین هستند. این نوع اختلال، اتصال ولامنتوس نام دارد و در ۱ درصد حاملگی ها دیده می شود. اتصال ولامنتوس در جفت سرراهی و بارداری های چند قلویی شیوع بیشتری دارد.

اتصال شاخه دار:

این نوع از اتصال بند ناف بسیار نادر می باشد. در این نوع اتصال، محل اتصال بند ناف به صفحه جفتی، موقعیت مرکزی دارد. اما عروق بند ناف با فاصله کمی قبل از متصل شدن به جفت، بافت محافظ و پوشاننده خود را از دست می دهند. در نتیجه این عروق مستعد فشردگی، پیچ خوردگی و آسیب هستند. به صورت کلی انواع اتصال های غیرطبیعی بند ناف موجب پارگی عروق بند ناف در جریان زایمان می شوند و از این نظر حائز اهمیت هستند.


مطالعه بیشتر:

انواع مختلف جفت بر اساس شکل جفت و محل اتصال

پیشگیری از عوامل و علائم کلسیفه شدن یا پیر شدن جفت

تشخیص عوامل و درمان انواع پرولاپس بند ناف

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *